Wanneer angst steeds meer ruimte inneemt.

Je kent het misschien wel. Je hart begint sneller te kloppen, je handen worden klam, het zweet breekt je uit en ergens in je buik ontstaat die bekende knoop. Je ademhaling wordt sneller of oppervlakkiger, je spieren spannen zich aan, je mond wordt droog en misschien voel je druk op je borst, trillende benen of een licht gevoel in je hoofd. En ineens ben je je bewust van alles wat er in je lichaam gebeurt.

Misschien moet je een presentatie geven, in een vliegtuig stappen, een belangrijk telefoontje plegen, naar een feestje waar je bijna niemand kent, autorijden op een drukke snelweg of eindelijk iets zeggen waarvan je bang bent dat een ander het niet leuk zal vinden. En nog voordat het zover is, is je lichaam al begonnen. Alsof het zich voorbereidt op iets waarvoor je moet vluchten, vechten of jezelf op een andere manier moet zien te redden.

En ondertussen doet je hoofd mee. Wat als ik dichtklap? Wat als het misgaat? Wat als ik een paniekaanval krijg? Wat als iedereen ziet dat ik zenuwachtig ben? Wat als ik de controle verlies? En terwijl die gedachten en beelden door je hoofd gaan, voel je je hart nóg sneller kloppen, worden je handen nóg klammer en neemt de spanning verder toe. 

Dus stel je het telefoontje uit. Je neemt een andere route zodat je niet over die drukke snelweg hoeft. Je zegt het feestje af. Je boekt die vliegreis toch maar niet. Je houdt tijdens een vergadering je mond, terwijl je eigenlijk iets wilde zeggen. En zodra je besluit het niet te doen, voel je opluchting. Gelukkig. Je hoeft niet.

Alleen leert je brein daar onbedoeld iets van: zie je wel, door dit te vermijden ben ik veilig gebleven.

En zo kan iets wat ooit begon als spanning of onzekerheid langzaam groter worden. Je gaat steeds eerder rekening houden met de angst, steeds meer situaties vermijden en misschien zelfs je leven eromheen organiseren. Niet omdat je dat wilt, maar omdat vermijden op korte termijn zo prettig voelt. En voor je het weet bepaalt angst niet alleen wat je spannend vindt, maar ook waar je naartoe gaat, wat je doet, wat je niet meer doet en welke kansen je laat liggen.

Dat is misschien wel het frustrerende aan angst. Met je verstand kun je heel goed weten dat je niet werkelijk in gevaar bent, terwijl je lichaam een totaal ander verhaal vertelt. Want voor je lichaam hoeft een gevaar niet werkelijk vóór je te staan om erop te reageren. Alleen al de gedachte aan wat er straks misschien zou kunnen gebeuren, kan genoeg zijn om het alarmsysteem aan te zetten.

En dan wordt een andere vraag interessant:

Ben je eigenlijk bang voor wat er gebeurt… of voor wat je denkt dat er zou kunnen gebeuren? De angst is echt, maar is het gevaar dat ook?

Angst hoort bij ons en dat is maar goed ook.

Bij werkelijk gevaar hebben we angst nodig. Het zorgt ervoor dat ons lichaam razendsnel kan reageren en ons probeert te beschermen.

Maar lang niet alle angsten waarmee we later rondlopen, zijn aangeboren. Bij heel jonge baby's zien we al sterke schrik- en beschermingsreacties op plotseling verlies van ondersteuning en harde, onverwachte geluiden. Daarnaast lijken we sommige angsten gemakkelijker aan te leren, bijvoorbeeld rondom slangen, spinnen, duisternis of sociale uitsluiting.

Maar niemand wordt geboren met vliegangst, faalangst, bindingsangst of angst om te bellen, een presentatie te geven of afgewezen te worden. Veel van die angsten hebben we ergens onderweg geleerd.

En misschien is dit wel het meest interessante: je bent vaak niet bang voor iets, maar voor je gedachten over dat iets.

Want gedachten komen gewoon op. Ook vervelende, vreemde of angstige gedachten. Wat als ik flauwval? Wat als ze me afwijzen? Wat als ik de controle verlies? Wat als het misgaat? Het zijn gedachten, woorden en beelden in je hoofd. Maar zodra je brein ze gaat behandelen alsof ze werkelijk gebeuren, kan je lichaam erop reageren alsof het gevaar al aanwezig is.

En vervolgens willen we die angst meestal zo snel mogelijk kwijt. We vechten tegen het gevoel, proberen onze gedachten te stoppen of zeggen tegen onszelf: ik wil dit niet voelen.

Maar hoe harder je probeert die gedachte niet te hebben, hoe meer ruimte ze soms juist krijgt. Je kent vast wel de uitdrukking: Denk maar niet aan die roze olifant. En wat doe je???

Dus door de gedachten aan angst kun je daardoor een soort illusie van gevaar creëren. Niet omdat de angst die je voelt niet echt is. Je hartkloppingen zijn echt. Je zweethanden zijn echt. De spanning in je buik is echt. Maar het gevaar waarvoor jouw lichaam je op dat moment waarschuwt, hoeft niet echt te zijn.

En dat is een belangrijk verschil.

Want wat ooit geleerd is, kan ook veranderen.

Je hoeft niet te leren leven met een angst die jouw leven bepaalt

Dat is ook waar we bij Mir-a-Gaia mee werken. Niet door je te vertellen dat je je niet zo moet aanstellen, dat je gewoon positief moet denken of dat er toch niets is om bang voor te zijn. Want meestal weet je dat zelf allang. Iemand met vliegangst weet echt wel dat er iedere dag duizenden vliegtuigen veilig landen. En iemand die bang is om voor een groep te spreken, weet ook dat die groep niet ineens zal veranderen in een roedel hongerige wolven.

En toch reageert het lichaam.

Bij Mir-a-Gaia werken we via verschillende technieken, waaronder hypnotherapie, met die diepere, automatische reactie. Niet alleen met wat je verstand inmiddels allemaal weet, maar juist met dat deel in jou dat ooit heeft geleerd om bij een bepaalde situatie, gedachte of verwachting alarm te slaan.

Soms ligt daar een duidelijke ervaring onder en weet je precies wanneer een angst is begonnen. En soms heb je werkelijk geen idee. Dat hoeft ook niet altijd. Belangrijker is dat je systeem mag ontdekken dat een oude waarschuwing niet automatisch betekent dat er nú nog gevaar is.

Daarnaast werken we bij specifieke angsten met de Vrij van Angst-techniek. Een gerichte methode waarbij we anders leren omgaan met de gedachten, beelden en lichamelijke reacties die de angst in stand houden. Want wanneer je niet langer iedere angstige gedachte hoeft te geloven, er niet voortdurend tegen hoeft te vechten en ook niet meer automatisch hoeft te vermijden wat spanning oproept, kan er iets gaan veranderen.

Dan kan een gedachte als wat als het misgaat? langskomen zonder dat je daar meteen achteraan hoeft.

Je hoeft hem niet weg te duwen.

Je hoeft hem ook niet op te lossen.

Je kunt hem opmerken voor wat hij is: een gedachte, geen voorspelling.

En misschien merkt je lichaam dan, stap voor stap, dat het niet iedere keer het volledige alarm hoeft aan te zetten.

Bij een specifieke angst kan de Vrij van Angst-techniek soms verrassend snel verandering geven en kan één sessie, soms twee, al voldoende zijn. Natuurlijk is ieder mens anders en is niet iedere angst hetzelfde. Daarom kijken we altijd naar wat bij jou en bij jouw angst past.

Want het doel is uiteindelijk niet dat je nooit meer angst voelt. Angst hoort bij het leven en beschermt je wanneer er werkelijk gevaar is.

Het doel is dat angst niet langer hoeft te beslissen hoe jij jouw leven leeft.

Wat zou jij doen als angst niet meer voor jou besliste?

Stel je eens voor dat die situatie er nog steeds is, maar dat jouw reactie erop veranderd is. Dat je dat telefoontje gewoon pleegt. Dat je tijdens een vergadering merkt dat je iets wilt zeggen en je hand opsteekt. Dat je op weg naar een feestje niet uren van tevoren alle mogelijke scenario's doorneemt. Of dat je een vliegreis boekt en vooral bezig bent met waar je naartoe gaat, in plaats van met alles wat er onderweg mis zou kunnen gaan.

Misschien voel je soms nog wat spanning. Misschien komt er zelfs nog een oude gedachte voorbij. Alleen hoeft die gedachte niet meer automatisch te betekenen dat je moet stoppen, vluchten of vermijden.

En juist daar ontstaat ruimte.

Ruimte om dingen te doen die je lange tijd niet durfde. Om keuzes te maken vanuit wat jij wilt, in plaats van vanuit wat je wilt voorkomen. Om nieuwe ervaringen op te doen waardoor je wereld niet steeds kleiner wordt, maar langzaam weer groter.

Het doet me denken aan het gedicht Fear, waarin een rivier na een lange reis uiteindelijk bij de oceaan aankomt. Voor haar ligt iets wat zo groot en onbekend is dat ze bang is zichzelf erin kwijt te raken. Teruggaan kan niet. Dus blijft er uiteindelijk maar één mogelijkheid over: verder stromen.

En misschien lijkt angst daar soms wel op.

Je staat aan de rand van iets wat je niet kunt voorspellen en je gedachten vertellen je alvast wat er allemaal zou kunnen gebeuren. En zolang je die gedachten als werkelijkheid ziet, kan die volgende stap enorm groot voelen.

Totdat je ontdekt dat je niet hoeft te wachten tot iedere angstige gedachte verdwenen is.

Dat je een gedachte kunt hebben zonder hem te geloven.

Dat je spanning kunt voelen zonder ervoor weg te hoeven lopen.

En dat je verder kunt bewegen, terwijl je lichaam langzaam ontdekt: hé… ik ben veilig.

Misschien is vrijheid daarom niet dat je nooit meer bang bent.

Misschien is vrijheid dat angst niet langer bepaalt waar jij wel of niet naartoe mag.

En dan ben ik benieuwd:

Wat zou jij anders doen als angst niet meer voor jou besliste?

Is er een angst die jouw wereld kleiner maakt dan je eigenlijk zou willen? 

Neem gerust contact met ons op. Dan kijken we samen naar wat jouw angst in stand houdt en welke aanpak bij jou past, zodat er weer ruimte kan ontstaan om niet alleen minder te vermijden, maar vooral weer méér te leven.